Danilo iz Gvozdenog puka
Godina je 1914. Počinje Veliki Rat. Nedugo nakon početka rata pristigli su pozivi za regrutaciju u malo selo Donji Statovac, ispod planine Radan u Srbiji, gde živi poodica Milošević. Iz ove porodice su regrutovani rođena braća Nikola, Spasa i Sava Milošević kao treće-pozivci, Nikolin najstariji sin Danilo i Spasin najstariji sin Milić. Svi oni već bili učesnici Balkanskih ratova protiv Turaka i Bugara 1912-1913 godine. Milisav, Nikolin mlađi sin, iako je učestvovao kao dečak u Balkanskim ratovima, kao najmlađi komordžija, nije bio regrutovan jer je još uvek bio mlad. Nikola, Spasa, Sava, Danilo i Milić su pozvani da se priključe svom 2. pešadijskom puku Knjaz Mihailo u sastavu Moravske divizije Druge Srpske armije. Ovaj puk je zbog legendarne hrabrosti tokom Balkanskih i Prvog Svetskog rata, kao najbolji puk srpske vojske dobio počasni naziv Gvozdeni puk. Kao vojnici učestvuju u pobedama srpske vojske na Ceru i Kolubari. Tokom ovih bitaka na mestima gde nisu mogli da se probiju neprijateljske pozicije, kako su kasnije govorili, dolazilo je do zamene vojske. Vojnici Gvozdenog puka su menjali vojnike drugih jedinica. Oni bi se u najvećoj tišini, tokom noći, izuveni u vunene čarape, prikradali neprijateljskim pozicijama. Kada su se primakli dovoljno blizu, grupa izvežbanih bombaša bi najpre sa izuzetnom preciznošću bacali bombe na neprijateljska utvrđenja, a onda bi usledio strahoviti juriš i razbijanje neprijatelja. Na ovaj način je Gvozdeni puk stekao svoju slavu.
Nakon prvih pobeda srpske vojske 1914, u rat na Balkanu se uključuju Bugarska i Nemačka. Zajedničkim snagama ove tri države tokom 1915. vrše invaziju na Srbiju, a srpska vojska se povlači na jug, jedinim mogućim pravcem ka Albaniji. Jedinice u kojima su Nikola i njegov sin Danilo opet brane ostupnicu srpske vojske. Nikola je u borbama sa nemačkom vojskom poginuo kod Čačka oktobra 1915. godine. Danilo je i dalje u sastavu Gvozdenog puka, koji brani otstupnicu srpske vojske od Bugara. Bugarska vojska 23.10.1915. zauzima Niš i Aleksinac i izbija na desnu obalu Južne Morave. Borbe su u reonu Leskovca sa namerom Bugara da se osvoji komunikacija Leskovac-Lebane-Priština i opkoli srpska vojska u reonu Zapadne i Južne Morave. Danilo učestvuje u borbama sa Bugarima na frontu kod Puste Reke. Bugari su kod Tulara presekli srpskoj vojsci put ka Prištini, a vrhovna komanda šalje na front u Pustu Reku moravsku diviziju 2. poziva i konjičku diviziju, koja ubrzanim maršem 27.10.1915. stupa u borrbu i donekle sređuje front, da bi 29.10. jedinice 2. armije prešle u protivnapad na celom frontu duž obale Puste Reke. Borbe se vode po strašnoj kiši i nabujaloj Pustoj Reci. Bugari su odbačeni preko reke i gonjeni do Lebana i Leskovca. Od Leskovca se Bugari pregrupišu i ponovo nadire, a 2. srpska armija se povlači ka Lebanu i Prištini i priprema se za prelazak preko Albanije. Tu se povlače i jedinice 2. Gvozdenog puka moravske divizije 1. poziva u kojima je i Danilo. Danilo gine u borbi sa Bugarima u Velesu u Makedoniji na železničkoj stanici. U momentu pogibije Danilo je imao 21 godinu, a već se borio i tri rata i u mnogo krvavih bitaka.
Ovo je jedna od mnogih priča o mladom srpskom vojniku, koji nije uspeo da ostavi potomstvo. Bio je jedan od većine poginulih mladića u srpskoj vosci u najproduktivnijem dobu. Položio je život zajedno sa svojim ocem a pri tome nije imao priliku da uživa u svojoj mladosti.
The story about Nikola and Danilo Milošević - father and son, who participated in battles in Serbia during the Great War. Danilo was part of the famous Iron Squad, the most elite unit in the Serbian army and at the point of his death, he had only 21 years, 3 wars and many battle behind him.
Danilo and Nikola Milošević
Drawing
Français
Home Front
Front
CONTRIBUTOR
Ljubiša Milošević
DATE
1914-04 - 1915-11
LANGUAGE
eng
ITEMS
1
INSTITUTION
Europeana 1914-1918
PROGRESS
METADATA
Discover Similar Stories
Povlačenje regruta Gvozdenog puka
1 Item
Iako je učestvovao u Balkanskim ratovima kao dečak u svojstvu komordžije sa svojim volovima i kolima, Milisav Milošević (1896-1998) je ostavljen, u momentu mobilizacije na početku Prvog Svetskog Rata, od strane svoga oca već treće-pozivca, Nikole i brata Danila da se kao najstariji brine o porodici i domaćinstvu. Međutim, 1915. i njemu, u njegovo selo Donji Statovac, ispod planine Radan, stiže ratni poziv. Po ratnom rasporedu je treba da se priključi u sastav već tada proslavljenog Gvozdenog puka, tj. drugog pešadijskog puka Knjaz Mihailo 1. poziva Moravske divizije. Ova jedinica je bila desetkovana tokom Cerske i Kolubarske bitke. Obuka traje kratko i on biva veoma brzo prebačen na front, gde sa jedinicom učestvuje u bitkama protiv Bugara nakon napada Bugarske na Srbiju. Nakon odbijanja Bugarskog napada krajem oktobra 1915. na frontu duž obale Puste Reke, i Bugarskog protiv-napada, dolazi do povlačenja cele 2. armije prema Lebanu i Prištini. Njegova jedinica kao poslednja napušta položaje i kreće ka Prištini. U njegovoj jedinici su uglavnom bili mladi vojnici, pošto se radilo o regrutima. Povlačenje se odvijalo u malim grupama. Išlo se nasumice i noću. Razne glasine su kružile jedinicom. Od toga da se ide do Kosova, gde se očekuje odsudna bitka, do toga da su za sve bili krivi saveznici i Bugari koji su im udarili s leđa. Već su bili blizu Pištine, kada ih je pristigao jedan oficir na konju i rekao da napred ne mogu, svuda su arnautske zasede, a Bugari su nadiali sa duge strane. Rekao je Bog neka nam je u pomoći, deco! i predložio da neko ko bolje poznaje ovaj kraj, povede grupu u svoj zavičaj, pa posle svako svojoj kući. Milisav se prijavio. Kao komordžija u Balkanskim ratovima upoznao je celu Južnu Srbiju. U grupi je bilo njih petnaestak Pustorečana i Topličana. Svuda je bio goli kamen, a išlo se tako da su se izbegavali glavni putevi i sela. Pešačilo se noću, a danju su odmarali da ih ne bi neko primetio. Negde kad su ušli u Jablanicu, Bugari su ih iznenadili i zarobili, dok su premoreni odmarali u šumarku. Tokom noći su skovali plan i iskoristili neopreznost straže, savladali stražare i dali se ponovo u bekstvo. Već su bili blizu rodnog kraja. Uskoro su se domogli sela Gajtan u kome je živela Milisavova tetka, pa se nadao da će tu uzeti hranu i imati prenoćište. Međutim, celo selo je bilo popaljeno, ljudi pobijeni a žene su kukale. Nakon što su pružili neophodnu pomoć i rasčistili paljevine, dogovorili su se da ne nastavljaju više u većoj grupi. Podelili su se u manje grupe prema odredištima svojih sela. Tu su se pozdravili i krenuli svako na svoju stranu. Milisav se domogao svog rodnog sela - Donjeg Statovca, koje je takođe zatekao u lošem stanju. Zahvaljujući Milisavu spasila se jedna grupa vojnika-regruta, koja će kasnije učestvovati u Topličkom ustanku 1917. godine. || Story about Milisav Milošević, a young recruit of the famous Iron regiment, who fought battles against Bulgarian invaders during the 1915. This story tells the story how Milisav helped a group of surrounded soldiers to run away from Bulgarian imprisonment and find their way home.
Montenegro Order of Danilo
4 Items
Fifth class Montenegrin Order of Danilo, plus miniature version of the same. || Named for Montenegro's Prince-Bishop Danilo I, this Order was established in 1853 and was awarded for civil as well as military merit. This is the fifth class version of this order and differs in look from the first through fourth class versions of the Order of Danilo. The highest four classes of this Order have a 'patee alisee' cross with four equal sized arms, but the fifth class has a longer descending arm on the cross. Also, the colour of the enamelling of the arms of the cross on the higher four classes is predominantly blue with red and white, but the fifth class Order is mainly black with silver. Both sides have a red enamelled centre circle with writing on both sides. On one side is the Cyrillic text '‘ЗА НЕЗАВИСИМОСТЪ ЦРНЕ ГОРЕ, 1852-3’, which transliterates to 'Za Nezavisimost Crne Gore', and translates to 'For the Independence of Montenegro', with the 1852-3 years covering the year of independence of Montenegro, in 1852, and the establishment of the Order, in 1853. The other side has the Cyrillic text 'ДАНІИЛЪ I. ЦРНОГОРСКІИ КНЯЗЪ', which transliterates as 'Danil I. Crnogorski Knjaz', and which translates to 'Danilo I. Montenegrin Prince'. This Order was awarded partly during the First World War up to early 1916, but there was a hiatus in making such awards after Montenegro had collapsed militarily and politically, and when King Nikola of Montenegro went into permanent exile. One famous recipient of this class of order was French ace pilot, Charles Nungesser, who achieved 42 victories in the air. Shown here are the fifth class Order of Danilo, along with a miniature version. || || Fifth class Montenegrin Order of Danilo, plus miniature version || Medal
